Nederland werkt aan een energiesysteem dat minder afhankelijk is van fossiele brandstoffen zoals olie, kolen en aardgas. Dat is nodig om klimaatdoelen te halen en om minder afhankelijk te zijn van energie uit andere landen. Ook gebeurtenissen zoals de aardbevingen in Groningen en internationale spanningen laten zien dat de beschikbaarheid van fossiele energie niet vanzelfsprekend is.
Het Nationaal Plan Energiesysteem
In het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE) staat hoe Nederland toewerkt naar een klimaatneutraal energiesysteem in 2050. Elektriciteit vormt daarin de basis. Daarnaast blijven ook warmte, groen gas en waterstof belangrijk. Naar verwachting bestaat in 2050 ongeveer 50 tot 70 procent van het energieverbruik uit elektriciteit.
Het Programma Energiehoofdstructuur (PEH) bracht eerder de belangrijkste onderdelen van de toekomstige energie-infrastructuur in beeld. Het was een van de eerste stappen om energie en ruimte beter met elkaar te verbinden. Inmiddels wordt gewerkt aan een nieuwe versie van zowel het NPE als het PEH.
Elektrificatie is de belangrijkste route
In de praktijk verloopt de energietransitie vooral via elektrificatie. Dat betekent dat steeds meer toepassingen overstappen van fossiele brandstoffen naar elektriciteit. Investeringen in warmte en waterstof blijven voorlopig achter, waardoor de vraag naar elektriciteit sterk groeit.
De groei van de elektriciteitsvraag verschilt per gebied. Voorbeelden zijn:
- meer elektrische auto's in wijken met veel autobezit;
- de combinatie van meerdere verduurzamingsopgaven, zoals elektrisch vrachtverkeer, luchtvaart en glastuinbouw;
- de groei van duurzame energieopwekking, bijvoorbeeld met zon en wind.
Een ander energiesysteem dan vroeger
Het energiesysteem verandert niet alleen door een grotere vraag naar elektriciteit. Ook de manier waarop energie wordt opgewekt verandert. Vroeger kwam elektriciteit vooral uit een beperkt aantal grote kolen- en gascentrales. Tegenwoordig wordt energie op veel meer plekken opgewekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen op daken en windparken op land en op zee. Daardoor wordt het energiesysteem steeds decentraler.