De vraag naar elektriciteit groeit snel. Tegelijkertijd kost het veel tijd om het elektriciteitsnet uit te breiden. Daardoor ontstaat op steeds meer plekken netcongestie. Het elektriciteitsnet raakt vol en nieuwe aansluitingen of uitbreidingen zijn niet altijd direct mogelijk.
Piekbelasting en netcongestie
De vraag naar elektriciteit verschilt per moment van de dag en per seizoen. Vooral in de ochtend en avond is de vraag hoog. In de winter stijgt de vraag door verwarming, terwijl in de zomer juist veel zonne-energie wordt teruggeleverd aan het net.
Het elektriciteitsnet wordt gebouwd op deze piekmomenten. Als de vraag sneller groeit dan het net kan worden uitgebreid, ontstaat netcongestie. De bouw van een nieuw hoogspanningsstation duurt vaak ongeveer 10 jaar. Ondertussen groeit de vraag ieder jaar verder.
Daarnaast lopen netbeheerders tegen verschillende uitdagingen aan. Denk aan een tekort aan ruimte, lange vergunningstrajecten, onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen en een tekort aan technisch personeel. Daardoor blijft de uitbreiding van het net achter bij de groeiende vraag.
Gevolgen voor Nederland
Netcongestie heeft grote gevolgen. Woningbouwprojecten lopen vertraging op, bedrijven kunnen niet altijd uitbreiden en het halen van klimaatdoelen wordt moeilijker. Ook komt de betaalbaarheid van het energiesysteem steeds meer onder druk te staan.
Eind 2025 stonden meer dan 15.000 aanvragen voor elektriciteitsafname en bijna 9.000 aanvragen voor teruglevering op een wachtlijst. In sommige regio's dreigt zelfs een volledige aansluitstop.
Meer nodig dan alleen nieuwe kabels en stations
Netcongestie is niet alleen een technisch probleem. Het vraagt ook om andere keuzes van overheden, netbeheerders, bedrijven en inwoners. Overheden moeten meer regie nemen op de ruimtelijke inrichting. Netbeheerders werken aan een toekomstbestendig netwerk. Bedrijven kunnen helpen door energie slimmer te gebruiken, bijvoorbeeld op momenten dat er voldoende capaciteit beschikbaar is.
Daarom wordt niet alleen gewerkt aan uitbreiding van het net, maar ook aan andere oplossingen.