Netcongestie als ontwerpopgave voor nieuwe wijken

06-05-2026

Waar energie jarenlang vanzelfsprekend was, zien we nu de grenzen. Het electriciteitsnet raakt vol en nieuwe projecten kunnen niet altijd worden aangesloten. In aflevering 5 van De Kaart en de Kabel staat de vraag centraal wat er gebeurt als het energiesysteem onze plannen begint te begrenzen.

 

 

Energie en gebiedsontwikkeling komen samen

In aflevering 5 van De Kaart en de Kabel verbinden Laetitia Ouillet en Mark Hendriks energie direct aan de ontwikkeling van nieuwe wijken. Zij spreken met Lianda Sjerps-Koomen (Alliander), Laura de Bonth (Urban Synergy) en Onno Dwars (Ballast Nedam Development) over wat netcongestie betekent voor de manier waarop we steden en wijken ontwerpen en bouwen.

Het elektriciteitsnet alleen uitbreiden is niet genoeg

Lianda Sjerps-Koomen legt uit wat er achter de schermen gebeurt. Netbeheerders breiden het elektriciteitsnet zo snel mogelijk uit, maar dat is niet voldoende om de problemen op te lossen. Het net moet ook slimmer worden gebruikt. Dat betekent dat we anders moeten kijken naar wanneer en hoeveel energie we gebruiken.

Energie bepaalt het ontwerp van een wijk

Laura de Bonth laat zien dat energie geen laatste stap meer is in gebiedsontwikkeling. Het moet vanaf het begin worden meegenomen in het ontwerp van een wijk. In de studie 'Balanswijk' wordt duidelijk dat keuzes voor een energiesysteem direct invloed hebben op hoe een wijk eruitziet en functioneert.

Keuzes hebben grote gevolgen voor de ruimte

Een wijk met een collectief warmtenet vraagt om een compacte opzet, met functies dicht bij elkaar. Een all-electric wijk vraagt juist meer ruimte, een goede ligging ten opzichte van de zon en een andere indeling van straten en kavels. In de studie wordt ook duidelijk dat keuzes niet vrijblijvend zijn. In een extreme situatie kan een energieneutrale wijk zoveel ruimte en opslag vragen, dat de leefbaarheid onder druk komt te staan.

Netcongestie vraagt om andere samenwerking en beleid

Onno Dwars laat vanuit gebiedsontwikkeling zien dat netcongestie vraagt om ander beleid. Er moet ruimte komen voor experimenten, samenwerking en gebiedsgerichte keuzes. Dat biedt ook kansen voor slimme combinaties van energie in nieuwe ontwikkelingen.

Energie vanaf het begin meenemen

De aflevering laat zien dat energie vanaf het begin onderdeel moet zijn van het ontwerp van nieuwe gebieden. In de praktijk gebeurt dat nog te weinig. Energie-experts, stedenbouwkundigen en ontwikkelaars werken vaak nog los van elkaar. Netcongestie maakt duidelijk dat dat niet meer werkt. Het probleem dwingt om anders te ontwerpen en beter samen te werken.

Luister de aflevering

Luister hieronder naar de volledige aflevering. De aflevering is ook te beluisteren op Spotify en Castbox, of voeg de podcast toe aan je favoriete app via de RSS-feed.

Podcast 'De kaart en de kabel' - Aflevering 5

 

 

 

Het platform Energiesysteem en Ruimte is een samenwerking tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en Netbeheer Nederland, met ondersteuning van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Stuur een e-mail   Volg op LinkedIn   Meld aan voor de nieuwsbrief

     

 

 

Cookie-instellingen