De onzichtbare strijd om ruimte onder onze voeten

15-04-2026

De energietransitie zie je niet alleen boven de grond, maar ook daaronder gebeurt van alles. Wat daar gebeurt, blijft vaak onzichtbaar, maar bepaalt wel wat er boven de grond mogelijk is. In de 4e aflevering van De Kaart en de Kabel hoor je waarom de ondergrond zo belangrijk is.

 

 

Waarom de ondergrond steeds belangrijker wordt

In aflevering 4 van De Kaart en de Kabel staat de ondergrond centraal. Hier komen warmtenetten, elektriciteitskabels, riolering, data-infrastructuur en water samen. Maar, de ruimte wordt daar ook steeds krapper.

Onzichtbaar, maar bepalend

Wat er onder de grond gebeurt, blijft vaak uit beeld. Toch heeft het grote invloed op de inrichting van de ruimte boven de grond. Zonder goede afstemming ontstaan problemen.

Uitleg over warmtenetten

Hosts Laetitia Ouillet en Mark Hendriks leggen uit hoe warmtenetten werken. Ze laten zien waarom deze netten belangrijk zijn voor het toekomstige energiesysteem. Tegelijk maken ze duidelijk dat deze systemen niet echt onzichtbaar zijn. Ze vragen ook ruimte boven de grond, bijvoorbeeld voor verdeelstations en andere infrastructuur.

Wat gaat er mis zonder overzicht?

Joyce van den Berg, landschapsarchitect en oprichter van Studio Berg, legt uit wat er misgaat. Elke partij legt zijn eigen kabels en leidingen aan. Maar niemand heeft het totaaloverzicht. Daardoor moeten straten steeds opnieuw open. Ook komt de bodem steeds meer onder druk te staan.

De oplossing: anders samenwerken

De oplossing ligt volgens de experts niet alleen in techniek, maar vooral in samenwerking. Dat vraagt om een andere manier van werken:

  • Werk niet meer per sector, maar samen en integraal.
  • Graaf niet na elkaar, maar plan gezamenlijk.
  • Kijk niet alleen naar plattegronden, maar ook naar doorsneden van de ondergrond.

Praktijkvoorbeeld uit Rotterdam

Anne-Marie Verheijen, programmamanager Aardgasvrij bij de gemeente Rotterdam, laat zien hoe dit in de praktijk werkt. In Rotterdam rekenen partijen plannen vooraf samen door. Ook brengen ze alle betrokken partijen vroeg bij elkaar. Zo combineren ze warmtenetten, riolering en vergroening in één project. Dit kost meer tijd aan de voorkant, maar zorgt voor snellere uitvoering.

Ruimte voor nieuwe ideeën

Boris Hocks, directeur van Generation.Energy, neemt de luisteraar mee in het “Grand Design” voor de ondergrond van Leiden. Hij laat zien hoe anders denken en werken ruimte maakt voor ideeën en ambities, in plaats van alleen regels te volgen.

De centrale vraag

De ondergrond speelt een steeds grotere rol. De vraag is niet meer óf dit belangrijk is, maar hoe we de regie nemen voordat problemen ontstaan.

Luister de aflevering

Luister hieronder naar de volledige aflevering. De aflevering is ook te beluisteren op Spotify en Castbox, of te volgen via een RSS-feed.

Afbeeldingen

Podcast 'De kaart en de kabel' - Aflevering 4

 

 

 

Het platform Energiesysteem en Ruimte is een samenwerking tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en Netbeheer Nederland, met ondersteuning van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Stuur een e-mail   Volg op LinkedIn   Meld aan voor de nieuwsbrief

     

 

 

Cookie-instellingen